Home > Reytinglar > Dunyoning yuzlab eng kuchli kompaniyalarida qurol sotish 4,6% ga o’sdi
ReytinglarXalqaro YangiliklarYirik Kompaniyalar

Dunyoning yuzlab eng kuchli kompaniyalarida qurol sotish 4,6% ga o’sdi

Dunyoning yuzlab eng kuchli kompaniyalarida qurol sotish 4,6% ga o'sdi

Stokgolm Xalqaro Tinchlik Tadqiqot Instituti ma’lumotlariga ko’ra, ushbu ro’yxatda Amerika kompaniyalari 59 foiz, Rossiya – 8,6 foiz, Angliya – 8,4 foiz, Fransiya kompaniyalari 5 foizga osdi.


O’tgan yili dunyodagi eng yirik 100 kompaniyaning qurol-yarog’lari va harbiy xizmatlari 420 milliard dollarga sotilgan, bu 2017 yilga nisbatan 4,6 foizga ko’p. Bunday ma’lumotlar muassasaning hisobotida keltirilgan.

Birinchi 100talikka kirgan AQSh kompaniyalarining ulushi 59%, Rossiya – 8,6%, Buyuk Britaniya – 8,4%, Frantsiya – 5,5%. O’tgan yili Rossiya mudofaa kompaniyalari britaniyaliklarni engib, ikkinchi o’rinni egallashdi.

Bundan tashqari, hujjatda 2002 yildan beri harbiy sanoatning umumiy savdosi 47 foizga o’sgani qayd etilgan. Xitoy bo’yicha statistika berilmagan.

Rossiyadagi eng yirik kompaniyalar tomonidan


SIPRI ikki xil tendentsiyani kuzatadi: uzoq muddatli (5-10 yil) va qisqa muddatli (1 yil). Uzoq muddatli istiqbolda – 2009-2018 yillarda SIPRI ro’yxatiga kiritilgan kompaniyalarning qurol sotish hajmi sezilarli darajada o’sgani qayd etildi. Bu asosan armiya va flotni texnik qayta jihozlash bo’yicha davlat dasturi bo’yicha ichki qurol sotib olish xarajatlarining oshishi bilan bog’liq, qurol eksporti kamroq qismini egallaydi. Rossiya kompaniyalarining yopiq ma’lumotlari tufayli foiz nisbatlarini aniqlash qiyin.

2018 yildagi qisqa muddatli tendentsiyalarda 2017 yilga nisbatan harbiy savdo hajmining bir oz pasayishi (0,4 foiz) qayd etildi.

Ko’rsatkichlar notekis. Yuqorida qayd etilgan reytingdagi Rossiya kompaniyalarining yarmi o’sdi, qolgan yarmida sotuvlar kamaygan. Eng kuchli ishlab chiqaruvchi «Almaz-Antey» reytingda Rossiya kompaniyalarining umumiy savdosining 27 foizi bilan 9-o’rinni egalladi. Savdoning o’sishi S-400 zenit-raketa tizimlarini sotish hisobiga ta’minlandi.

Rossiya vertolyotlari xoldingi o’tgan yili savdoni 30 foizga qisqartirib, 1,8 milliard dollarga tushdi.

AQSh gegemonligi


Reytingda AQShning yirik harbiy-sanoat kompaniyalari raqobatchilardan ancha oldinda. 2002 yildan beri birinchi marta ro’yxatdagi birinchi beshlikda Amerika kompaniyalariga tegishli: Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, Raytheon va General Dynamics kabi kompaniyalar o’rin olgan. O’tgan yili ular barcha savdoning 35 foizini (148 milliard dollar) tashkil etishgan.

2018 yilda Amerika harbiy sanoatini rag’batlantirishning asosiy mexanizmi qurol ishlab chiqaruvchilarni birlashtirish istagi kuchayib borishi edi. Qurollar va harbiy xarajatlar dasturi direktori Od Fleran ta’kidlaganidek, Amerika kompaniyalari D.Trump 2017 yilda e’lon qilgan navbatdagi harbiy modernizatsiya dasturiga tayyorlanmoqdalar. AQShning yirik kompaniyalari yangi avlod qurol tizimlarini ishlab chiqarish va hukumatning shartnomalarini olish istiqbollari uchun birlashishni tashkil qilmoqdalar.

Evropa haqida


Tegishli ro’yxatdagi 27 Evropa kompaniyasining sotuv hajmi 2018 yilda jami 102 milliard dollarni tashkil etgan kichik o’sishni ko’rsatdi. Biroq, Evropada britaniyalik ishlab chiqaruvchilar bu ko’rsatkichni 4,8 foizga tushdi bu esa 35,1 milliard dollargacha savdosi pasaytirib ketdi degani. Britaniya bu sohada yevropada yetakchi edi . Eng kuchli qurol ishlab chiqaruvchi (AQShdan emas) reytingida oltinchi o’rinni egallagan BAE Systems tomonidan sotuvlar 5,2 foizga pasayib, 21,2 milliard dollargacha tushdi. O’tgan yili Buyuk Britaniyaning oltita kompaniyasi savdosi kamaydi, bu ma’lum darajada modernizasiya dasturining amalga oshirilishining kechikishiga ta’sir qildi.

2018 yilda fransuz qurol ishlab chiqaruvchilari sotish hajmi bo’yicha Evropada ikkinchi o’rinni egallashdi, bu 23,2 milliard dollarni tashkil etadi. Bunga Dassault Aviation harbiy samolyotlari savdosining 30 foizga o’sishi sabab bo’ldi.

Boshqa ishlab chiqaruvchilarga


O’tgan yili yuzlab qurol ishlab chiqaruvchilarning 80 nafari AQSh, Evropa, Rossiya, oltita yapon, birinchi uchtalik Isroil, Saudiya Arabistoni va Janubiy Koreyadan, Turkiyadan ikkita va Avstraliya, Kanada va Singapurdan bittadan.

Ushbu reytingda turkiyalik ishlab chiqaruvchilarning savdosi 22 foizga o’sib, 2,8 milliard dollarni tashkil etdi. Harbiy sanoatni modernizasiya qilish bilan turk kompaniyalari muvaffaqiyatli rivojlanish uchun imkoniyatlarga ega bo’lishdi.

Barcha qiziqarli hodisalar haqida ma’lumot olishni xohlaysizmi? Bizga qo’shiling!

Оставьте комментарий